Greece, Thrace Minorities

History
Culture
Politics
Library
Greeks & Turks
Greeks in Istanbul
Pomaks
Mailing List
Contributions

 

 

Trakya dan Türküler

 

OCAK BASINDA KALDIM (Iskece yöresi)

HATICEM (Ilhanli  -Iskece)

BEYLER BAHCESI    

POS POS KOPRUSU  

DEBRELI HASAN


 

OCAK BASINDA KALDIM (Iskece yöresi)


Ocak basinda kaldim
Ince fikire daldim
Her kapi kakilista
Berber geliyor sandim

Ah ah a berber oglan
Oglan boynuma dolan

Ocak basi mermeri
Ben severim berberi
Tras eder beyleri
Mis kokuyor elleri

Ah ah a berber oglan
Oglan boynuma dolan
  


 

HATICEM (Ilhanli  -Iskece)

Kalk Haticem seninle gidelim
Ovaya gezmeye
Haticemin sirmali saltasi
Kondu ya cantaya

Aman Murat Deli Murat
Gel kiyma bana
Cok tuz ekmek yedik be Murat
Helal eylemem sana

Kalk Haticem seninle gidelim
Buradan asagiya
Haticemin kinali elleri
Cikti ya piyasaya

Haticemin belikleri
Urgandir urgan
Deli Murat'a gvzlu Haticem
Kurbandir kurban


 

BEYLER BAHCESI    (Oykusu)


Rumeli turkuleri icerisinde en onemli oturak havalarindandir.Davulcu ve zurnacilarin en cok zorlandigi agir ve coskulu turkulerdendir.  Devir;Iskece ve Gumulcine'de beylerin hakim oldugu devirdir.Gumulcine'de Alestoglu gibi agalarin, Karamusa ve Yardimli beyleri gibi ciflik sahiplerinin fedailer besledikleri, aralarindaki toprak kavgalarini veya baska husumetleri silah yoluyla hallettikleri yine Iskece beylerinin himaye ettikleri pehlivanlari ile un saldiklari,devirdir.
 
Yuz-yuzelli yil oncesine ait donemde bu beylerin devam ettigi, icinde buyuk cinar agaclarinin bulundugu bir ickili isret- eglence yeridir Beyler Bahcesi. Tahminlere gore,Gumulcine'de bugunku sehir stadi karsisinda mezarliklar arasindadir, bu halka pahali eglencesunan yer (Daha yakin devirlerin meshur Narli-Bahce'si gibi) Soylentiye gore beylerden biri,(hangisi oldugu bilinmiyor)bu bahcede yesil gozlu bir guzele vurulur,onun ugruna malini mulkunu ziyan eder.
 
Bu ask macerasi sonucu,sozkonusu bahce turkulere konu olur.


Beyler de bahcesinde bir ulu cinar
Cinarin dallarinda validem kandiller yanar
Insan da sevdigine boyle mi yanar
Agla hey gozlerim kan agla ayrilik gunu
Soyle hey dillerim sen soyle muhabbetin sonu

Beyler de bahcesinde al yesil cadir
Cadirin icinde validem savdigim yatir
Benim sevdigimin gozleri cakir
Agla hey gozlerim kan agla ayrilik gunu
Soyle hey dillerim sen soyle muhabbetin sonu.


POS-POS KOPRUSU

Salt bolgemizine ozgu bir Bati Trakya turkusu.Gumulcine sehrinin hemen yakininda yer alan Rodop daglari eteklerinde,halk arasinda "Yaka"diye adlandirilan koyler dizisinin ilk koyu Sendelli'dir.Pos-Pos cayi kenarindaki Sendelli'de kirk kirkbes yil once yasanmis bir namus olayinin oykusudur bu turku.


Tahminen 1946-1947 yillarinda Sendelli guzellerinden Fethiye Hanim hakkinda koy icinde dedikodu yayilir. Aslen Buyukmuselim koyunden olan Fethiye Hanim'la Sendelli'li Halil, evlilik hayatlarinda iyi gecinmekte ve bir cocuklari bulunmaktadir.Fakat kadin hakkinda dedikodunun yayilmasi uzerine,Fethiye'yi kiskanan kocasi, kadina anasinin evine gitmeyi yasak eder.  Bir gun, aile reisinin dagda odun kesmekte oldugu sirada esinin evde bulunmadigini haber almasi, kocayi hiddet icerisinde koye donmeye mecbur eder.Gercekten kadin evde bulunmadigini ve disardan gelmekte oldugunu gorunce dut agaclarinin bulundugu bir yerde, karisini elindeki baltayla oldurur. Daga cikar,daha sonra Bulgaristan a gecer. Aradan birkac yil gecince tekrar geri doner, fakat koyunde barinamaz.Gidip Edirne'ye yerlestigi ve orada yasadigi soylenir. Fethiye Hanim'la evliliklerinden olan cocuk da daha sonralari oldugu icin bu ailenin tamamen dagildigi gorulur.


Tutucu bir toplum ozelligi tasiyan Bati Trakya Azinlik halkinin namus kavramina verdigi onem bakimindan ilginc bir turkudur  Pos-Pos koprusu...

 
Pos-Pos koprusunu seller mi aldi
Fethiye'nin yavrusunu eller mi aldi
Gelme annem kum icindeyim
Sen beni bilemessin kan icindeyim
 
Ben ne ettim ne ettim teyzeme gittim
Teyzemden gelir iken can telef ettim
Gelme annem gelme kum icindeyim
Sen beni bilemessin kan icindeyim


Uyu Halil uyu agacin altinda
Fethiye'yi de vurdun dutun altinda
Gelme annem gelme kum icindeyim
Sen beni bilemessin kan icindeyim.


DEBRELI HASAN 

Debreli Hasan,Drama'da yetismis.Debreli namiyla mubadele oncesi donemde Drama-Serez-Sarisaban bolgelerinde faaliyet gostermis bir halk kahramani eskiyadir.

Drama koprusunu,o devrin haksizlikla para kazanan halki ezen zenginlerinden aldigi haracla yaptirmistir.Debreli Hasan'in yasadigi,donem kesinlikle bilinmemekle beraber Cakircali Efe ile cagdas oldugu gorusleri,hatta atistiklarina dair hikayeler onun 1870-1920 yillari arasinda Makedonya daglarinda egemen oldugunu gostermektedir.Bu konuda halk arasinda soylenen menkibeye gore;Selanikli Yahudi bir tuccar ticaret icin Izmir'e gidecektir."Eger bu civar daglarda hukumran olan Debreli'den gecsen,Ege daglarinda Cakircali'dan gecemessin.."denir,kendisine.Nitekim de oyle olur.

Debreli'nin cetesinde pek cok kisi yoktur.Bilinen Karakedi namiyla bir tek kizani oldugudur.Halka onu sevdiren eskiya kisiliginin en ustun tarafi ise fakirlere yardim etmesi,bilhassa birbirini seven yoksul gencleri evlendirmesidir.Bu konuda soyle bir menkibe de vardir. "Evlenmek niyetinde olan dagli bir genc,tek danasini almis,Iskece pazarina inmektedir.Yolu,Debreli Hasan tarafindan kesilir.Delikanlinin evlenmek icin parasi olmadigini anliyanca Debreli kendisine dugun icin yetecek parayi verir ve ayrica danasini satmamasini salik verip ugurler."

Makedon daglarinin Debreli'si sonunda padisah affina ugrar veya soylentiye gore mubadelede guvenlik guclerinin elinden kacmayi basarir ve Turkiye'ye goc eder.

Kisacasi Rumeli Turklerinin gonlune yerlesmistir efsanesiyle Debreli Hasan..

Drama koprusu Hasan dardir gecilmez
Soguktur sulari Hasan bir tas icilmez
At martinini Debreli Hasan daglar inlesin
Drama mahpusunda Hasan Karakedi dinlesin

Mezar taslarini Hasan koyun mu sandin
Adam oldurmeyi Hasan oyun mu sandin
At martinini Debreli Hasan daglar inlesin
Drama mahpusunda Hasan dostlar dinlesin

Drama koprusu Hasan dardir daracik
Cok istemem Yanko Corbaci bin bes yuz liracik
At martinini Debreli Hasan daglar inlesin
Drama mahpusunda Hasan Karakedi dinlesin

Drama koprusunu Hasan gece mi gectin
Ecel serbetini Hasan olmeden mi ictin
At martinini Debreli Hasan daglar inlesin
Drama mahpusunda Hasan dostlar dinlesin.


 

Bu turkuler "Oykusuyle Notasiyla BATI TRAKYA TURKULERI" Hazirlayanlar,Resit Salim ve Osman H. Arda  (1994, Gumulcine) kitabindan alinmistir.

Bu turkuler icin Aydin a cok tesekkurler.

 

Last updated: 21 Nov 04