" 2.3.
Histoire générale de la région et de la langue
Aujourd'hui,
le terme de Pomak se réfère le plus souvent aux habitants musulmans
slavophones de la région du mont Rhodope, qui résident essentiellement
en Bulgarie et, secondairement, en Grèce. Tantôt également, cette
appellation englobe toute la population musulmane slavophone de
Bulgarie. Tantôt enfin, elle se réfère à toutes les populations
musulmanes slavophones du sud des Balkans.
C'est,
selon toute vraisemblance, au XVIIe siècle que l'islamisation
des habitants slavophones du Rhodope revêt un caractère massif.
Dès le milieu du XVIe siècle, nous avons de nombreux indices d'une
présence de musulmans slavophones dans la région. Mais même après
le XVIIe siècle, nous trouvons encore des communautés qui adhèrent
à l'Islam. La majeure partie de ces conversions avaient un caractère
volontaire. "
Yukaridaki
yazida Pomak larin Slavophone-Bulgarophone oldugunu yaziyor ve
8 inci yuzyilda Slavlar Rodop goc etmisler, 14 uncu yuzyilinda
Osmanlilar butun bolgeyi ele gecirmisler, ve 17 inci yuzyilda
slavca konusan toplumlar cogunlugu kendi istegiyle musluman olmiya
baslamislardir.
Bugun
Trakya da bazi Pomaklar Turklerden daha Turktur, mesela Emin Aga, bir
zamanlar Pomak olarak Yunan politikasina atilmis, hatta
fasist partilerde Yunan meclisine girmiye calismistir, bugun ise tam
aksi bir politika izliyerek Turk oldugunu ileri suruyor. Trakya
da cogunlugu demiyecegim, ama Trakya Turklerinin en azindan yarisinda
Pomak lik vardir, zamanla Musluman olan Pomak lar, verilen Turkce
egitimle de Turklesmislerdir.
Pomak
olan yada Pomaklari yakindan taniyanlar bilirler Makedonyada Pomak
ca konusan bir suru Makedonyali vardir. Ben askerken Pomak arkadaslar
Makedon ihtiyarlarla Pomakca kolayca anlasabiliyorlardi. Yani
bu Makedonlar da mi Pomak oluyor, ama Makedonlar Hristiyan Ortodox
lar, Musluman degil. Pomak dilinin degisik dillerden kelimeler
almasi cok normal, bilhassa Balkanlar gibi bir yerde, degisik
toplumlarin Avrupaya gecis yolu uzerinde. O bakimdan
Pomak cada Turkce, Yunanca, vs kelimeler bulunabilinir, ama dilin
kurgu ve yapilis tarzina bakilda bu Slav diline uydurulmus ve
bir parcasi edilmistir. Mesela size basit bir ornek, biz Trakya
da Yunancadan bir suru kelime kullaniriz, mesela 'porta' deriz,
porta cogulda portalar olur, portes olmaz. Diger taraftan Turk
dili de Arabcadan ve Farscadan kelimeler almistir, bugun
Turkcenin yarisi Arapca ve Farscadir, diger yarisini da siz analiz
edin.
Yukarida
belirtigim gibi Pomak larin Turk olduklari yada olmadiklari politik
cikar icin somurulmektedir, malesef uzun yillardan beri Euromosaic
teki yazida da denildigi gibi Pomak lar "-synonyme de rustaud
et dépourvu d'intelligence-" geri kafali ve aptal iddiasiyla
dislanmislardir. Malesef bugun Pomak larin gorduk Turkce egitimle
Pomak dili ve kulturu unutulmak uzeredir. Pomak lar olusumu ve
varligi Yunanistan ve Avrupa kulturunun olusturdugu mozaikin bir
parcasidir.
Nihat
Tsolak
Londra,
13/09/00